Voordat ik begon met mijn beleggingsexperiment ben ik mij gaan verdiepen in het onderwerp door verschillende websites en blogs te lezen. Overal kwam ik ongeveer hetzelfde advies tegen: “Zorg ervoor dat een deel van de portefeuille uit (relatief) veilige obligaties bestaat. Hiermee dek je risico’s af”.
Geheel volgens dit advies beleg ik sinds 2016 honderd euro per maand volgens een vaste verdeling in twee indexfondsen en een obligatiefonds. We zijn nu 2,5 jaar verder en ik vond het tijd om de balans op te maken. Hoe heeft het obligatiefonds het gedaan? Sta ik nog steeds achter deze investering?

Eerst volgt er hieronder een uitleg over obligatiefondsen.
Als je al weet wat obligaties zijn; lees dan hier verder.

 

Wat zijn obligaties?
Om te snappen wat een obligatiefonds is, moet je eerst weten wat een obligatie is. Een obligatie is een verhandelbaar schuldbewijs. Overheden en bedrijven verkopen obligaties (schuldenpapier) om geld binnen te halen voor investeringen of aflossingen. Obligaties hebben een looptijd en een rendement. Als de tijd verstrijkt, wordt de obligatie afgelost en het rendement betaald. Omdat je als schuldeiser vooraan in de rij staat bij een eventueel faillissement, wordt dit als een relatief veilige investering gezien. Als aandeelhouder (en deels eigenaar) heb je bij een faillissement meestal pech en ben je je geld kwijt. Daarbij is de kans zeer klein dat een overheid (met AAA status) failliet wordt verklaard.

Een obligatiefonds is een instrument om in meerdere obligaties tegelijk te investeren om zo het risico nog verder te spreiden. De investeerders leggen geld in het fonds en de fondsbeheerder koopt daar obligaties voor. De investeerder heeft dus een aandeel in het fonds en wanneer een obligatie rente opbrengt, wordt zijn aandeel meer waard.

 

De koers van het obligatiefonds
Omdat obligaties vrij verhandelbaar zijn, kan de waarde fluctueren. Als je een bijvoorbeeld een obligatie van tien jaar tegen 4% hebt gekocht en de rente op de financiële markt is na drie jaar gedaald tot onder de 1% procent, dan kan je de obligatie voor meer verkopen dan dat je hem gekocht hebt. Iemand is vast bereid om meer te betalen dan de aanschafwaarde om uiteindelijk 2% of 3% te ontvangen.

Het tegenovergestelde is ook waar; als de rente op de financiële markt stijgt, worden “oude” obligaties met een lage rente minder interessant om aan te schaffen. De “waarde” van de obligatie daalt. Nieuwe obligaties zullen namelijk meer rendement opleveren.

Ook speelt risico een rol. Wanneer het risico op falen van een bedrijf of overheid toeneemt, zal de waarde van een “oude” obligatie afnemen.

 

Obligaties als tegenhanger van aandelen
Het idee van obligaties in de beleggingsportefeuille als tegenhanger van aandelen is het dempende effect van de obligaties. In tijden van ernstige crisis fungeren obligaties vaak als veilige vluchthaven voor investeerders. Hierdoor is de verwachting dat obligaties in tijden van crisis juist in waarde stijgen in plaats van dalen.

Als je moet leven van je beleggingsportefeuille (wat uiteindelijk de bedoeling is van al dat investeren) is het erg vervelend als je aandelen moet verkopen als de markt laag staat. Het is dan prettig als je op dat moment je obligaties kan verkopen, zodat je de investering in aandelen de tijd geeft om te herstellen.

 


Voor- en tegenstanders
De conservatieve belegger houdt van zekerheid en zal daarom graag obligaties in zijn beleggingsportefeuille hebben. Maar daar tegenover zijn er ook genoeg beleggers met zo’n ijzersterk vertrouwen in de aandelenmarkt dat ze obligaties helemaal links laten liggen.

Als je kijkt naar de geschiedenis van de aandelenmarkt heeft de belegger met de meeste aandelen gelijk gekregen. Aandelen brengen historisch gezien veel meer rendement op, maar daar staat natuurlijk ook risico tegenover.

Het doel van obligaties is om (net) iets meer op te brengen dan een spaarrekening en als vangnet te fungeren in tijden van crisis. De afgelopen jaren hebben obligaties nauwelijks rendement opgeleverd. Het was (en is) door alle stimuleringsmaatregelen immers voor banken (en dus ook voor bedrijven) relatief gemakkelijk om aan goedkope leningen te komen.

 

Wel of geen obligaties?
Om zelf een keuze te maken of je obligaties nodig hebt in jouw portefeuille moet je volgens mij naar twee aspecten kijken:

1. De persoonlijke risicotolerantie
Hoe goed kan je er tegen als je de aandelenmarkt ziet dalen of stijgen? Krijg je er slapeloze nachten van? Dan is een obligatiefonds of spaarrekening wat meer voor jou. Heb je stalen zenuwen en kan je accepteren dan jouw investeringen in een paar dagen 40% van hun waarde kunnen verliezen? Dan heb je obligaties misschien helemaal niet nodig.

2. Hoe lang duurt het voordat je structureel geld wil opnemen uit de beleggingsportefeuille?
Als je dicht bij je pensioen zit, of je hebt het geld in de nabije toekomst nodig? Dan is het onverstandig dat een groot gedeelte van de portefeuille uit aandelen bestaat. Je loopt in dat geval extra risico. Bij een beurscrash wordt je namelijk verplicht om aandelen tegen bodemprijzen te verkopen en zie je dus weinig terug van je investering.

Als je spaart voor (vroeg)pensioen wordt vaak geadviseerd om je leeftijd aan te houden als percentage obligaties in de beleggingsportefeuille. Ben je 30 jaar? Dan is 30% procent obligaties een mooi percentage. Als je 65 jaar bent, zou 65% van de beleggingsportefeuille uit obligaties moeten bestaan.

 

Mijn verdeling aandelen/obligaties?
Nadat ik eind 2016 had besloten te gaan experimenteren met beleggen bij Meesman.nl heb ik mij volledig laten leiden door de voorbeeldportefeuilles op hun website. Daar werden verschillende risicocategorieën weergegeven van hoog naar laag. Omdat ik het op dat moment best spannend vond (en eigenlijk niet goed wist wat ik deed), heb ik gekozen voor het profiel matig risico;

 

Verdeling investering bij aankoop 
Indexfonds aandelen wereldwijd40%
Indexfonds opkomende landen10%
Obligatiefonds wereldwijd50%

 

En hoe heeft dat uitgepakt?
In de onderstaande grafiek is goed te zien hoe het obligatiefonds gepresteerd heeft de afgelopen jaren.

Bron: meesman.nl

Erg pijnlijk om te zien dat het obligatiefonds het in deze “bull market” vooral sinds 2016 niet goed gedaan heeft. Sterker nog; het obligatiefonds heeft zijn eigen kosten niet eens kunnen terugverdienen (verlies). In totaal heb ik sinds de start van 2016 in totaal € 1.500,- geïnvesteerd. Op dit moment is deze investering nog maar € 1.470,- waard.

Ouch… Een verlies van € 30,-!

Dit is natuurlijk wel te verklaren; De ECB en de FED zullen hun stimuleringsmaatregelen afbouwen. En door deze dreigende rentestijging worden “oude” obligaties met een laag rendement minder interessant. Deze waarde is terug te zien in de totale waardeontwikkeling van het obligatiefonds.

Ook in mijn eigen portfolio hebben de aandelen het veel beter gedaan dan de obligaties. Hierdoor is de procentuele verdeling tussen obligaties en aandelen op een natuurlijke wijze verschoven. De huidige verdeling ziet er nu zo uit:

 

Verdeling investering 06-2018 
Indexfonds aandelen wereldwijd43%
Indexfonds opkomende landen11%
Obligatiefonds wereldwijd46%

 

Stom?
Was het stom van mij om zoveel obligaties te kopen? Gezien mijn timing wel… Als ik wist wat ik nu weet over de obligatiemarkt, had ik zeker niet voor 50% aan obligaties gekocht. Maar op dat moment paste het wel goed bij mijn persoonlijke risicotolerantie.

En zeg nou zelf; €30,- aan leergeld betalen in 2,5 jaar is nog te overzien. Als ik het op een spaarrekening had gezet, had dat ook niet veel uitgemaakt.

 

Ga ik de verdeling aandelen/obligaties aanpassen?
Ik hoor niet in de categorie beleggers die volledig vertrouwen heeft in de aandelenmarkt. Ik vind dus het een prettig gevoel dat een deel van mijn portefeuille minder gevoelig is voor koerschommelingen en heb er vrede mee dat ik daarmee minder rendement ga halen.

Ik denk dat het verstandig is om op latere leeftijd een hoger percentage van de portefeuille in obligaties te hebben en voel er wel wat voor om dit percentage overeen te laten komen met mijn leeftijd. Dat zou betekenen dat het huidige percentage obligaties in mijn portefeuille veel te hoog is.

Toch heb ik besloten om mijn inleg nog niet aan te passen. Niet omdat ik verwacht dat de obligaties in de nabije toekomst meer gaan opbrengen, maar meer omdat ik verwacht dat de aandelenmarkt ergens in de komende jaren een flinke duikvlucht gaat maken. Ik heb dus het gevoel dat als ik nu de verdeling ga herijken, ik dat precies op het verkeerde moment doe. Daarnaast zorgt de markt er zelf al voor dat er een nieuwe verdeling ontstaat.

Als onze aflossingsvrije hypotheek afgelost is, zal ik waarschijnlijk meer gaan investeren. Ik weet nog niet precies hoeveel en waarin, maar dat is van latere zorg. Ik weet wel dat ik dan niet op zoek ga naar obligaties. Procentueel gezien heb ik meer dan genoeg.

Hoe zit dit bij jou? Heb jij ook obligaties? En welk percentage houd jij aan?

Investeringen in obligaties
Share
Getagd op:                                                                                                                                                

6 gedachten over “Investeringen in obligaties

  • 02/06/2018 om 10:20
    Permalink

    Ik zat met hetzelfde dilemma als jij. Ik heb mijn obligaties verkocht en heb er ook wat op verloren. Ik ga een deel cash geld aanhouden ipv obligaties (dus buiten mijn buffer voor noodgevallen). Ik zorg dat ik over 5 jaar (als ik met vervroegd pensioen ga) ik in ieder geval voldoende cash heb om het twee jaar uit te zingen. Dat geld zou ik in de laatste twee/drie jaar nog bij elkaar kunnen sparen.
    Staat de beurs slecht dan hoef ik niets te verkopen op moment van pensioenering. Als mijn cash geld zijn einde nadert en de beurs staat nog steeds slecht, dan verkoop ik per maand genoeg om van te leven. Staat hij goed, dan verkoop ik voor een jaar of meer leefgeld. Ik twijfel nog of ik met 60 meteen pensioen op ga nemen en hoeveel dan. Ik neig naar een laag bedrag met zelf aanvullen maar zou ook van mijn eigen geld kunnen leven tot AOW datum. Ik ga dat tegen die tijd beslissen.

    Beantwoorden
    • 02/06/2018 om 12:40
      Permalink

      Prima strategie lijkt mij! Twee jaar buffer is helemaal niet gek. Ook het verkopen in bulk (bij een goede beurs) klinkt verstandig.

      Goed bezig!

      Over wel of niet vervroegt pensioen opnemen;
      Dit heeft alles te maken met levensverwachting natuurlijk. Ik heb ooit een keer voor mijn ouders uitgerekend waar het omslagpunt lag. Bij mijn moeder lag dat op 81 jaar. Dus als ze ouder wordt dan 81, is ze financieel beter af als ze pas op de AOW leeftijd haar pensioen afneemt.

      Waarschijnlijk lag het omslagpunt nog een paar jaar eerder omdat ik geen rekening had gehouden met belastingen en toeslagen. Deze zijn namelijk na je AOW leeftijd veel voordeliger uit.

      Het gaat er vooral om of je denkt dat je het geld nu nodig hebt (of er meer van kan genieten) als je nog niet zo oud bent. Lastige keuze lijkt mij…

      Beantwoorden
  • 02/06/2018 om 13:17
    Permalink

    Wij hebben welgeteld 0% van onze portefeuille geïnvesteerd in obligaties. We hebben tot nog toe een klein deel van ons vermogen op de beurs geïnvesteerd in aandelen. De rest zit in ons huis en is aanwezig in cash voor de noodbuffer.
    De reden dat wij geen obligaties hebben is omdat we zeker nog 20 jaar op de beurs aanwezig zullen zijn alvorens we hier uit willen gaan cashen. Dat is lang genoeg om een paar dipjes (crashes) goed te kunnen maken nog. Naarmate de 20 jaar in de buurt komt gaan we uiteraard wel meer in obligaties investeren.

    Voor wat betreft je opmerking over de aandelenmarkt. Mijn advies is om niet de markt proberen te timen. Houd als vuistregel aan dat “Time in the market” beter is dan “Timing the market”. Gewoon aandelen blijven kopen dus, ook al is die op dit moment stijgende en komt de crash steeds dichterbij.

    Beantwoorden
    • 02/06/2018 om 21:10
      Permalink

      Waarschijnlijk heb je ook wel gelijk, ik heb gezien ons gehele vermogen wellicht helemaal geen obligaties nodig. (hoewel we niet bijzonder veel cash hebben). Maar aan de andere kant past het wel goed bij het experiment. Ik heb in 2,5 jaar flink wat bijgeleerd.

      Over dat timen van de markt, had ik misschien niet zo goed beschreven. Want je hebt gelijk time in market is belangrijker dan timing the market…

      Nieuw geld gaat vanaf nu wel naar de aandelenmarkt (als we klaar zijn met aflossen) maar ik heb wel besloten om geen obligaties te verkopen om te her-balanceren. Dit is tegen de regels (die ik met mijzelf heb afgesproken). Buy-and-hold- long term and such….. Zoals je zegt “time in market”, ook voor het obligatiefonds.

      Beantwoorden
  • 03/06/2018 om 13:48
    Permalink

    Interessant artikel! Ik beleg momenteel nog niet, want ik moet eerst nog mijn spaarrekening goed gaan vullen. Zodat ik gewoon veel geld beschikbaar heb wanneer dat ineens nodig is, maar wanneer dat gebeurt is, vind ik het wel interessant om ook te gaan beleggen. Dus ik lees er nu alvast dingen over als ik ze tegen kom om mezelf wat wijzer te maken hierin.

    Beantwoorden
  • 04/06/2018 om 16:10
    Permalink

    Ik vind het niet stom dat je toen die obligaties gekocht hebt.
    Je moet nooit vergeten dat je die obligaties hebt om het risico van de aandelen deels af te dekken. Je hebt ze niet om rendement te maken (daar zijn de aandelenfondsen voor).

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe uw reactie gegevens worden verwerkt.