Schaamte en geld

Onze dochter van 2,5 jaar schaamt zich nergens voor. Zonder enig probleem loopt ze in haar blote kont de deur uit. Ze laat zonder problemen een verschrikkelijk harde scheet als ze bij je op schoot zit en stelt iedereen de meest ongemakkelijke vragen. Heerlijk om te zien! Toch begint ze langzaamaan te begrijpen dat bepaald gedrag “raar” is. Dit komt helemaal door onze manier van opvoeden. Wij leren onze dochter wat normaal gedrag is en uiteindelijk zal dit bij haar leiden tot een gevoel van schaamte, speciaal op momenten wanneer ze niet voldoet aan deze norm.

Waarom ik over schaamte schrijf? Schaamte is een heel akelige emotie, je voelt je rot en het is de handrem op vrij handelen.  Schaamte is ook vaak een belangrijke factor in hoe je omgaat met geld. Dit komt omdat deze emotie de drijvende kracht is om te voldoen aan de maatschappelijke norm.

 

Definitie van schaamte?   
Er zijn verschillende definities in omloop maar onderstaande raakt volgens mij wel de kern (bron).

Schaamte is het gevoel dat je krijgt als je niet voldoet aan de normen die je jezelf oplegt of wanneer je niet meent te voldoen aan de normen en waarden uit de omgeving.

Schaamte heeft evolutionair gezien een heel belangrijke sociale functie. Het zorgt ervoor dat je je bewust bent van de maatschappelijke normen en het remt sociaal ongewenst gedrag. Sommige mensen hebben veel last van schaamte en andere lijken het helemaal niet te hebben. Mensen met weinig schaamte worden vaak gezien als raar (of worden verkozen als president).

Hoewel schaamte voor de gehele samenleving misschien een positieve functie heeft, kan het voor individuen voor grote problemen zorgen. Het zorgt voor stress en vermoeidheid. Het werkt verlammend bij aangaan van nieuwe ervaringen. Het is de aandrijver van angst. Mensen ontwikkelen vaak ongezonde strategieën om schaamte te voorkomen zoals een hoge bewijs- of prestatiedrang om te voldoen aan de norm.

Schaamte als motivatie
We staan er vaak niet bij stil, maar de drang om mee te moeten doen met de nieuwste trends ontstaat uit het vermijden van schaamte. We schamen ons een beetje als we niet in “nieuwe” kleren lopen ook al kan die oude broek nog prima. We verontschuldigen ons als we geen auto hebben of in een relatief klein huis wonen. Rationeel gezien is dat natuurlijk helemaal niet nodig. Toch is het een bekend fenomeen dat in het Engels “keeping up with the joneses” heet.

 

 

Aanrader: TED talk Tammy Lally
Tammy Lally is een budgetcoach die erg mooi vertelt over haar ervaring als adviseur voor haar broer. Het emotionele verhaal maakt op een pijnlijke manier duidelijk welke rol schaamte heeft in het maken van financiële keuzes. Niet alleen de schaamte die haar broer gevoeld moet hebben, maar ook de schaamte over de onmacht die ze voelde toen ze merkte dat ze haar broer niet heeft kunnen helpen.

 

 

Wat ik vooral meeneem uit dit bovenstaande verhaal, is dat wij ons bewust moeten zijn van de effecten van schaamte. De meeste mensen weten heel goed dat ze beter niet kunnen meespelen met een loterij, dat ze moeten sparen en dat ze geen nieuwe auto nodig hebben. We maken meestal geen beslissingen vanuit rationeel denken, maar vanuit ons gevoel.

Ook moeten we ons bewust zijn van het effect van ons eigen gedrag. Schaamte ontstaat niet uit zichzelf maar als reactie op afwijzing van anderen. Wij bepalen als maatschappij de norm door iedereen die er niet aan voldoet af te wijzen.

Tijdens mijn carrière als docent heb ik gemerkt hoe effectief harde afwijzing kan zijn in het afleren van gedrag. Maar ik weet dat effectiviteit geen reden moet zijn om het in te zetten als machtsmiddel. Zeker omdat we weten dat er ongelofelijk veel negatieve (emotionele) bijeffecten zijn. Door mensen zich te laten schamen creëer je het neveneffect dat ze in de toekomst minder vrij zijn om zichzelf te ontplooien. Daarbij wordt het hebben van schaamte vanuit de psychologie vaak gerelateerd aan gevoelens van angst en depressie.

Onderzoeker Brené Brown verwoordt het heel goed. Schaamte resulteert vaak in deze twee gedachten: “je bent niet goed genoeg” en “wie denk je wel dat je bent?”. Deze zinnen ontstaan door feedback van anderen en worden versterkt door negatieve ervaringen.

Schaamte leidt dus tot een soort afkeuring van jezelf als persoon. Brené bepleit dat je je omgeving nodig hebt om te ervaren dat je er mag zijn. Dat jij als persoon deugt. Als iemand iets doet wat niet binnen “de norm” valt of als iemand iets echt verkeerd doet, erken dat het gebeurd is en geef feedback zonder de persoon af te keuren.

 

Hoe doe/probeer ik dat als opvoeder?
Zowel als vader en als docent doe ik mijn best om iedereen het gevoel te geven dat ze er mogen zijn. Helaas ontkom ik er niet aan dat ook ik af en toe afkeurend reageer of schaamte inzet als machtsmiddel. Een blik of zucht of grapje is snel gemaakt. Toch probeer ik erop te letten.

Zodra ik merk mijn kinderen (in de klas of thuis) zich schamen, stel ik mij bewust kwetsbaar op en geef ik ruimte. Ik heb gemerkt dat dit de enige manier is om iemand vrij te maken van het schaamtegevoel. Ik hoop dat ik mijn kinderen niet de twee gedachten “ik ben niet goed genoeg” en “wie denk je wel dat je bent” mee ga geven. Ik probeer inzet en initiatief te stimuleren en als iets fout gaat dan is de boodschap altijd: Misschien lukt het de volgende keer wel.

Het helpt mij in mijn dagelijks leven om bewust te zijn van schaamte. Niet alleen in de opvoeding maar ook voor mijzelf. Waar schaam ik mij eigenlijk voor? En wanneer stimuleer ik schaamte bij anderen? Welke onverstandige keuzes maak ik om eigen schaamte tegen te gaan? Allemaal persoonlijke vragen die regelmatige reflectie behoeven.

 

Psychologie en financiële hulpverlening
Ik denk dat er binnen de financiële hulpverlening steeds meer aandacht komt voor de psychologische kennis die wij hebben over menselijk gedrag. Het nibud spreekt over het bevorderen van “self efficacy” (geloof in eigen kunnen) als belangrijke voorwaarde om mensen meer verantwoord gedrag te laten vertonen. Ik geloof dat schaamte een belangrijke belemmering vormt in het geloof in eigen kunnen.

Om mensen te kunnen helpen in hun financiële situatie zullen we rekening moeten houden met schaamte als motivator. Gelukkig is er een heuse subcultuur aan het ontstaan van financiële vrijheid en de weg om daar te komen. In mijn ervaring een leuke club gelijkgestemden die met respect en waardering hun ervaringen delen.

Beter leren omgaan met geld heeft niet zo zeer te maken met een tekort aan kennis maar met zelfvertrouwen. Aandacht, bewustwording en bevestiging van anderen dat je “anders” mag zijn, maken dat je je gedrag daadwerkelijk kan veranderen.

Laten wij ervoor zorgen dat iedereen het vertrouwen krijgt dat “anders” omgaan met je geld helemaal zo gek nog niet is.

 

Share

Maandelijkse update 08-2018

De vakantie zit er alweer een paar weken op en ik heb nu al heimwee. Het is echt even wennen. Vroeg op, de kinderen naar de oppas of peuterspeelzaal en pas
‘s avonds na het bedritueel van de kids weer landen. Eigenlijk te moe om nog iets te ondernemen. Sinds we terug zijn van vakantie is het mij dan ook niet gelukt om iets te plaatsen op de site en eigenlijk baal ik daar wel een beetje van. Ik heb ideeën genoeg en zelfs een paar berichten in concept klaarstaan. Maar vaak kost het toch nog wel een avond om een stukje tekst echt “af” te maken en helaas is het er gewoon nog niet van gekomen.

De eerste periode van het schooljaar is altijd weer hectisch. Er moet veel geregeld worden en er zijn losse eindjes van het vorige schooljaar. Maar als de eerste weken voorbij zijn en de tent eenmaal draait, zal de rust weer terugkeren en hoop ik weer meer tijd en aandacht te kunnen geven aan dit blog. Daarbij helpt het natuurlijk ook dat ik vanaf volgende week officieel drie dagen werk!

Omdat we onlangs onze eerste grote mijlpalen (driedaagse werkweek en geen aflossingsvrije hypotheek meer) hebben bereikt, werd het tijd voor een nieuw plan. In de vakantie heb ik deze uitvoerig beschreven.

In het plan maak ik onderscheid tussen persoonlijke doelen en het gezamenlijke doel.

  • Het gezamenlijke doel is sparen voor een halfjaarlijkse aflossing op de spaarhypotheek.
  • De persoonlijke doelen zijn het aanvullen van mijn spaarbuffer en extra inleggen voor de eerdergenoemde extra aflossing.

Ik zal de komende maanden standaard € 200,- meer inleggen dan Vriendin voor het gezamenlijke doel. Mijn achterstand van vriendin is op dit moment € 5.234,- (iets hoger dan ik eerder dacht).

Alles wat ik bovenop deze tweehonderd euro kan sparen zal elke maand dus gebruikt worden om mijn spaarbuffer aan te vullen (nog 1.415,- te gaan)

 

Aanpassingen aan het overzicht
Door deze veranderingen ziet het maandelijkse overzicht er iets anders uit dan normaal.

  • Vanaf deze maand zal ik aangeven hoeveel we hebben gereserveerd voor de aankomende extra aflossing.
  • De aflossingsvrije hypotheek is eraf.
  • Ik zal het huidige tekort en de maandelijkse voortgang weergeven.
  • Omdat ik aanvullingen op de buffer niet als langdurige investering zie, telt deze niet meer bij onze “voortgang” of “savingsrate”.
Maandelijkse update: augustus 2018 
Voortgang
Reservering extra aflossing€ 614,-
Inleg spaarhypotheek€ 379,-
Inleg beleggingen€ 100,-
Totaal€ 1.093,-
Totaal aan reservering
extra aflossing in december€ 650,-
Leningen
spaarhypotheek€ 80.571,-
Beleggingen
portefeuille Meesman€ 3.536,-
Tekort op spaarbuffer€ -1.531,-
deze maand aangevuld met€ 116,-

Door de vakantie hebben we deze maand minder voortgang gemaakt dan normaal. Er waren geen meevallertjes zoals in de afgelopen maanden. Hierdoor hielden we “maar” € 614,- over. Dit is inclusief mijn extra € 200,-. De komende maanden zal dit bedrag lager worden omdat we vanaf september € 100,-minder gaan inleggen op onze gezamenlijke vastenlasten rekening.

Voor de start van het nieuwe schooljaar ben ik met frisse tegenzin de stad in getrokken om mijn garderobe te verversen (ik had echt nieuwe werkkleren nodig). Ondanks dat ik goed gebruik heb gemaakt van de uitverkoop en de nieuwe collectie heb vermeden, was dit toch een flinke aanslag op de bankrekening. Ik hield aan het einde van de maand 116,- euro over. Een persoonlijk dieptepunt van het jaar.

Ik kan maar beter aan dit soort bedragen gaan wennen. Omdat ik minder ga werken, zal ik logischerwijs ook minder gaan verdienen. Het is nog best spannend hoeveel minder dit zal zijn. Ik heb vorig jaar wel een doorrekening laten maken door onze HR- afdeling, maar zijn hebben nog geen rekening kunnen houden met een salarisverhoging (2,5% erbij volgens CAO en trede hoger wegens goed functioneren). Dus wat het uiteindelijke netto bedrag gaat worden is voor mij nog even een verrassing. Ik hoop dat het een beetje meevalt. Anders ben ik bang dat het nog wel even gaat duren voor ik mijn persoonlijke doelen ga behalen. Maar aan de andere kant; ik heb geen haast. Met kleine stapjes komen we er ook!

Share

Het nieuwe plan

Vanaf volgende maand hebben wij ons belangrijkste financiële doel behaald. Een driedaagse werkweek voor ons beiden. Het is tijd voor een nieuw plan. We houden elke maand nog wat geld over en het is belangrijk om het doel te bepalen. Wat zijn vanaf nu onze prioriteiten? Luxer gaan leven, sparen of investeren of nog meer aflossen? In dit bericht zet ik ons nieuwe financiële plan uiteen en probeer ik uit te leggen waarom we hiervoor gekozen hebben.

Let op, het onderstaande is best een lang verhaal geworden. Als je bekend bent met onze situatie klik dan hier om direct naar het stappenplan te gaan.

 

Stoppen met sparen?
Voor onze driedaagse werkweek moeten we aardig wat salaris inleveren. Daar komt ook nog eens bij dat de verzorging van onze twee jonge kinderen een steeds grotere druk legt op ons huishoudbudget. We zouden ervoor kunnen kiezen om ons spaarpercentage (vorig jaar 36%) los te laten en financieel wat ruimer te gaan leven. Op de korte termijn een erg prettig idee, we zouden dit geld kunnen gebruiken voor huishoudelijke hulp, een mooiere auto, meer uitstapjes met het gezin met elkaar en natuurlijke de nieuwste gadgets.

Maar we weten dat dit voor de langere termijn geen goede optie is. Omdat we allebei parttime werken, bouwen we geen volledig pensioen op. Ook moeten we er rekening mee houden dat onze kinderen gaan studeren. Als wij niets meer sparen voor de lange termijn en gewend raken aan een luxere levensstijl komen we op termijn in de problemen. We lopen (net als veel mensen) het risico op een enorm pensioengat. Of we komen in de situatie dat we weer meer moeten gaan werken als de kinderen gaan studeren. Daarbij creëren we door te stoppen met sparen de situatie dat we sowieso moeten doorwerken tot onze AOW.

Helemaal stoppen met sparen is voor ons dus niet de juiste keuze. We zullen wel minder gaan sparen dan de afgelopen jaren. Dit is noodgedwongen omdat de zorg voor de kinderen steeds duurder wordt en onze inkomens iets zullen dalen. Maar wat gaan we doen met ons spaargeld?

 

Sparen en oppotten?
Het oppotten van geld heeft met de huidige rentestanden geen enkele zin. Sterker nog; gezien de inflatie heeft dit zelfs een negatief effect. We houden zelf een gezonde buffer voor onvoorziene uitgaven en sparen voor de geplande uitgaven. We hebben dus voldoende geld op de bank. Maar om daarbovenop een grote spaarrekening aan te houden zien we niet zitten.

 

Investeren of aflossen?
Als oppotten geen optie is, hou je eigenlijk maar twee opties over; investeren of aflossen. Ik heb al eerder uitvoerig beschreven waarom mijn persoonlijke voorkeur bij aflossen ligt.

Ik geef hieronder even de korte samenvatting van mijn belangrijkste argumenten;

  1. Gegarandeerd rendement
  2. Geen risicostress
  3. Direct lagere lasten en dus meer financiële en mentale bandbreedte

Vriendin is zelfs nog sterker overtuigd dat aflossen beter is dan investeren. Dit heeft vooral te maken met haar angst voor investeren. Zij ervaart investeren als iets spannends en erg risicovol. En dat is prima. Ik heb geen zin om haar iets aan te praten als zij er niet volledig achter kan staan. Wellicht kan ik haar in de toekomst laten zien dat investeren helemaal niet zo eng hoeft te zijn maar ik heb geen haast om haar te overtuigen (babysteps). Zolang we een hypotheek hebben, heeft aflossen dus onze voorkeur.

Op termijn wil ik persoonlijk wel meer gaan investeren. Ik heb zelf bedacht 15% van mijn salaris hiervoor te gebruiken. Dit is een percentage waar ik emotioneel afstand van kan doen, mocht het helemaal mis gaan. Daarnaast is het een percentage wat op termijn een aardige basis kan leggen voor een eventueel vroegpensioen. Ik heb gemerkt dat een vast maandelijks bedrag inleggen in indexfondsen voor mij een heel fijne manier van passief investeren is. Ik hoeft mij niet druk te maken over de hoogte van het bedrag, het moment van instappen of het kiezen van geschikte investeringen. Eenmaal een plan maken en simpelweg het plan volgen. Geen stress, heerlijk.

 

Focus
Maar als ik één ding geleerd heb van het aflossen van onze aflossingsvrije hypotheek, dan is wel dat focus erg belangrijk is. Het zou ons niet gelukt zijn als we geen groter doel voor ogen hadden. Zonder het vooruitzicht van een driedaagse werkweek was het ons zeker niet zo snel gelukt. Het zou misschien logisch lijken dat wij ervoor zouden kiezen om vanaf nu te streven naar een tweedaagse werkweek maar dat is niet het geval. Wij houden van het werk dat wij doen (nou ja.. meestal dan). We halen er in ieder geval veel voldoening uit. Maar hetzelfde kunnen we zeggen over ons gezinsleven. En ik verwacht dat de driedaagse werkweek precies een goede balans kan geven tussen werk en privé.

Maar wat is het nieuwe doel dan? Waarom zouden we meer sparen/aflossen of investeren? Om antwoord te krijgen op die vragen, heb ik hieronder onze “missie” geformuleerd. Onze missie is geen concreet getal of doel, maar het hogere doel waar wij het allemaal voor doen.

Onze missie: “Tijd voor het gezin en kunnen genieten van leuke ervaringen”

Het klinkt misschien vaag en algemeen, maar als je ons vraagt wat wij op dit moment het belangrijkste vinden, dan komt het hier op neer.

Wat kan ons helpen bij onze missie?
Meer “ademruimte” in ons budget terwijl we onze driedaagse werkweek aanhouden.

Concreet:
Wij ervaren meer financiële ademruimte als onze vaste lasten zo laag mogelijk zijn. Dit geeft ons namelijk de vrijheid om elke maand in te vullen zoals wij dat willen. De afgelopen jaren hebben we op alle mogelijke manieren onze vaste lasten kunnen verkleinen zonder te veel in te leveren op comfort. Maar één grote last blijft een doorn in ons oog: de spaarhypotheek. Deze hypotheek kost ons netto € 610,- per maand. Het zou als een enorme bevrijding voelen als we dat bedrag niet meer zouden hoeven te betalen.

 

Status quo
Met de hoofddoelen helder is het tijd om de balans op te maken, want een plan heeft natuurlijk altijd een startpunt nodig. Onder de volgende kopjes beschrijf ik onze huidige situatie en de manier waarop ons spaarsysteem werkt. Omdat wij onze financiën niet op één grote hoop gooien maar met privé en gezamenlijke potjes werken, is de uitgangspositie een beetje gecompliceerd. Daarnaast hebben we ook nog eens te maken met een spaarhypotheek waar verschillende regels aan verbonden zijn.

Eerlijk verdelen- de inhaalrace
Vriendin en ik hebben de afspraak dat we allebei evenveel betalen aan vaste lasten, aflossingen of gezamenlijke spaardoelen.

Omdat Vriendin vorig jaar aan het eind van het jaar een extra aflossing heeft gedaan op het aflossingsvrije deel van € 10.000,-, heb ik nog een flinke achterstand. Op dit moment bedraagt deze achterstand nog ongeveer € 5.000,-. Sinds de extra aflossing van Vriendin leg ik aan het begin van elke maand € 200,- extra in op onze vastenlastenrekening. Aan het eind van de maand kijk ik wat ik over heb en maak ik dat ook over. Dit noem ik mijn “overschot”. Op deze manier zorg ik ervoor dat ik automatisch weer “gelijk ga lopen” met Vriendin.

Daarnaast heb ik nog € 1.500,- aan te vullen op mijn persoonlijke buffer/spaarrekening door de “eindsprint” van vorige maand. Mijn persoonlijke overschot zal in eerste instantie dus gebruikt worden om deze buffer weer aan te vullen.

 


Het gezamenlijke overschot
Een belangrijk onderdeel van onze spaarmethode is dat we een minimaal bedrag op onze rekening hebben afgesproken. Als we aan het eind van de maand boven dit bedrag zitten, zien wij dit “overschot” als het resultaat van die maand. Het overschot wordt vervolgens ingezet voor onze financiële spaardoelen.

Tot op heden hebben we maandelijks een “overschot” gehad op onze vastenlastenrekeningen. Dit overschot lag het afgelopen jaar altijd rond de € 450,- (dit was inclusief mijn extra inleg).

Vanaf volgende maand hebben we afgesproken om maandelijks € 100,- p/p minder in te leggen op onze vastenlastenrekening. Deze € 200,- hebben we gebruikt om ons boodschappenbudget te verhogen en iets meer maandelijks te sparen voor vakanties. Dit is een prima manier om alvast te werken aan de bovenstaande missie en natuurlijk om te vieren dat we een belangrijke mijlpaal hebben behaald.

 

De spaarhypotheek
We hebben een spaarhypotheek van €100.000,- met een gekoppelde spaarverzekering bij Reaal. Elke maand betalen we premie voor de verzekering en rente voor lening. De premie komt op een spaarrekening tegen dezelfde rente als wij op de hypotheek betalen. De waarde van de verzekering is op dit moment ongeveer € 20.000,-.

De spaarhypotheekverzekering is aan een flink aantal regels gebonden. Een belangrijke regel is dat je je moet houden aan een zogenaamde “bandbreedte”. Dit houdt in dat er (over de jaren heen) redelijk gelijkmatig premie betaald wordt. Je mag in één jaar niet meer dan tien keer het laagste jaarlijkse premiebedrag inleggen. Deze regel is bedacht door de belastingdienst zodat het niet mogelijk was om het eerste jaar alle premie te betalen en je hierdoor zeer gunstig gesubsidieerd zou kunnen sparen.

Toen wij startten met de spaarhypotheek betaalden wij maandelijks € 153,- aan premie. Door het inkorten van de looptijd naar twintig jaar is deze opgehoogd naar €379,-. Hiermee blijven we ruimschoots binnen de bandbreedte. Als wij aflossen op de spaarhypotheek betalen we minder rente op de lening, maar ook minder premie. Het doelbedrag gaat immers omlaag. Het is belangrijk om in de gaten te houden dat de premie niet te ver daalt omdat dan de bandbreedte in gevaar komt.

De overige regels zijn beperkingen die Reaal heeft opgegooid om aanpassingen zoveel mogelijk te ontmoedigen. Wij hebben vorig jaar aan den lijve mogen ervaren hoe moeilijk het was om onze spaarhypotheek in te korten. Voor een extra aflossing op de hypotheek moet je bijvoorbeeld eerst om goedkeuring vragen (per brief) bij Reaal. Vervolgens wordt er €50,- aan zogenaamde mutatiekosten in rekening gebracht. Een stevig ontmoedigingsbeleid dus.

Omdat het elke keer € 50,- kost om af te lossen, hebben we besloten om twee keer per jaar een aflossing te doen. Eén keer in juli en één keer in december. Op deze manier kunnen we aanzienlijke bedragen bij elkaar sparen en betalen we maximaal € 100,- per jaar om extra te mogen aflossen (idioot eigenlijk). En ja… ook met een relatieve kleine aflossing verdienen we de € 50,- met een paar maanden weer terug.

Het doel is om uiteindelijk weer uit te komen op het oorspronkelijke premiebedrag van €153,-. Begin 2020 is onze rentevasteperiode afgelopen en is de verwachting dat onze rente omlaag gaat. Hierdoor gaan we minder rente betalen, maar wel meer premie.

 


Maandelijkse investering verhogen
Wanneer ik mijn buffers helemaal heb aangevuld en weer evenveel heb bijgedragen als Vriendin, wil ik (zoals eerder beschreven) 15% van mijn inkomen gaan investeren in aandelen en obligaties. Op dit moment leg ik elke maand (naast de gebruikelijke € 100,-) ruimschoots 15% van mijn inkomen extra in op de gezamenlijke rekeningen. Dat betekent dat ik dat bedrag dus kan missen.

 

 

Het stappenplan
Met onze missie, doelen en startpositie helder komen we tot de onderstaande subdoelen. Er is een heus stappenplan ontstaan met verschillende fases waarbinnen de verschillende doelen soms één-voor één en soms tegelijkertijd worden afgetikt.

  1. 1.500,- aanvullen persoonlijke buffer
  2. 5.000,- extra inleggen op de vastenlastenrekening
  3. 15% van mijn inkomen maandelijks beleggen
  4. Sparen voor de halfjaarlijkse aflossing op de spaarhypotheek

Omdat doel 1 t/m 3 eigenlijk persoonlijke doelen zijn, die soms tegelijkertijd afgewerkt worden met het gezamenlijke doel, bestaat het plan uit verschillende fases.

Fase 1:
Ik blijf elke maand 200,- extra storten op de vastenlastenrekening. Dit ten gunste van doel 2 en 3. Mijn persoonlijke overschot zal eerst gebruikt worden om mijn buffer aan te vullen.

Fase 2:
Als doel 1 behaald is, wordt mijn persoonlijke overschot gebruikt voor het tweede doel. Tijdens de eerste twee fases is er dus nog steeds een overschot op de gezamenlijke vastenlastenrekening. Waarschijnlijk niet zo groot als de afgelopen jaren, maar genoeg om een start te maken aan het vierde doel.

Fase 3.
Pas als het tweede doel is behaald, zal ik stoppen met mijn 200,- per maand extra inleg op de gezamenlijke rekening en ga ik starten met doel 3. Het persoonlijke overschot dat er dan ontstaat wordt ingezet om te sparen voor een extra aflossing (doel 4.) Het mooie van deze fase is dat we vanaf dat moment weer beiden gaan bijdragen aan dit doel. Vriendin zal hetzelfde bedrag ook inleggen. De verwachting is dat het vanaf dat moment weer hard kan gaan met de extra aflossingen.

Het mag duidelijk zijn dat dit een meerjarenplan is. Begin 2020 zit er een renteherziening aan te komen op de spaarhypotheek. In het meest gunstige geval zouden we in vijf jaar van onze spaarhypotheek af kunnen zijn. Of we dat gaan doen, weet ik nog niet. Misschien krijg ik Vriendin in de tussentijd zover om te gaan experimenteren met beleggen of is onze situatie helemaal weer anders. We gaan het zien.

Maar het is in ieder geval fijn om een helder plan te hebben met duidelijke en haalbare doelen voor de komende tijd!

Share

Maandelijkse update 07-2018

Ik schrijf deze update vanaf ons zonnige vakantiebestemming. We hebben er al een paar weken vakantie opzitten en het bevalt uitstekend. We genieten volop van onze twee jonge kinderen en van elkaar. Ondanks dat de kinderen nog relatief veel zorg en aandacht nodig hebben, komen we met een beetje samenwerking toch nog aan wat extra uurtjes slaap en is het zelfs gelukt om een flink aantal keer met de racefiets erop uit te gaan.

Een collega vertelde mij ooit; “Een vakantie met jonge kinderen is precies hetzelfde als thuis, maar dan ergens anders.” en ik kan dat beamen. De zorg voor de kinderen gaat gewoon door, sterker nog; je bent extra druk met slaapjes, zonnebrand en poepluiers op ongelukkige momenten. Maar het grote verschil is wel dat we er nu 24/7 met z’n tweeën voor staan. Dit maakt dat je toch wat meer tijd kan vinden voor jezelf en voor elkaar. Daarnaast is er in een andere omgeving minder afleiding en kom je vanzelf toch meer tot rust. Voor het weer hadden we niet weg hoeven gaan, maar ik heb desondanks geen spijt dat we gegaan zijn. We hadden deze lange vakantie zeker verdiend, want we hadden immers iets te vieren.

Vlak voordat we op vakantie gingen, besloten we om een eindsprintje in te zetten om ons aflossingsvrije deel van de hypotheek helemaal af te lossen. Nog heel erg bedankt voor de fijne reacties op dat bericht!

Door deze stap ziet het onderstaande maandoverzicht er weer iets anders uit dan normaal. Ik zal onder de tabel proberen de cijfers te verklaren.

 

Maandelijkse update: Juli 2018 
Voortgang
Gespaard voor extra aflossing€ 1.593,-
Inleg spaarhypotheek€ 379,-
Inleg beleggingen€ 100,-
Totaal€ 2.072,-
Uitgevoerde extra aflossingen€ 5.000,-
Leningen
Aflossingsvrije hypotheek€ 0,- !!!
Spaarhypotheek€ 81.007,-*
Totaal€ 81.007,-
Beleggingen
Portefeuille Meesman€ 3.400,-
Tekort op spaarbuffer€ 1.531,-

*omdat ik mijn Excelbestanden niet bij mij heb, klopt dit bedrag waarschijnlijk niet helemaal. Volgende maand volgt een correctie.

 

Uitleg:
Er is aardig wat geschoven met geld om tot de finale aflossing te komen. We hadden nog geld klaarstaan voor een extra aflossing, er waren meerdere meevallers, we hebben een gezamenlijke buffer structureel verkleind en een deel van mijn persoonlijke buffer ingezet.

Eerst de meevallers van deze maand:

  • Ik kreeg € 530,- aan overuren uitbetaald
  • Ik kreeg een eenmalige uitkering van € 186,- vanuit een nieuwe CAO
  • We ontvingen € 402,- aan kinderbijslag
  • We hadden een redelijk normaal “overschot” van € 469,77

Bovenop het spaarbedrag van deze maand hadden we nog € 984,- klaarstaan van onze vorige maanden. Dit bedrag zie je niet terug in het bovenstaande schema.

Daarnaast hebben we besloten om de ondergrens/buffer van onze “vaste lastenrekening” terug te schroeven met € 1000,-. Hierdoor lopen we iets meer risico wanneer er iets direct vervangen moet worden (CV, wasmachine, auto). Dat we dat niet volledig kunnen betalen uit onze gezamenlijke middelen. Gelukkig hebben we persoonlijk nog voldoende buffer om dit risico op te vangen. Waarschijnlijk gaan we deze buffer in de toekomst nog wel weer verhogen, maar de komende jaren is dit voldoende.

Met al deze bedragen waren we er helaas nog niet. Om uiteindelijk tot de € 5000,- te komen heb ik een hap uit mijn persoonlijke buffer genomen van € 1.531,-. Dit bedrag zal ik de komende maanden weer bij elkaar moeten sparen. Ik verwacht dan ook dat het spaarbedrag de komende maanden een stuk lager zal uitvallen. Vooral omdat mijn inkomen vanaf volgende maand flink zal dalen door het ingaan van het ouderschapsverlof.

 

Veranderingen in het maandelijkse overzicht
Vanaf volgende maand zal de aflossingsvrije hypotheek verdwijnen uit het overzicht (joepie!).

Ik zal elke maand bijhouden hoeveel ik persoonlijk heb gespaard om mijn buffer aan te vullen. Dit spaarbedrag telt niet mee voor onze savingsrate, het is immers geen investering voor de lange termijn.

Omdat we vanaf deze maand alleen nog maar een spaarhypotheek hebben, moeten we een nieuw plan maken. Tot op heden ging het grootste gedeelte van ons maandelijkse “overschot” als extra aflossing naar de hypotheek, maar bij de spaarhypotheek gaat dat niet zo makkelijk. Misschien moeten we een nieuwe bestemming vinden voor dat geld. Ik heb daar wel ideeën over en zal er zeker binnenkort over schrijven, maar eerst maar eens met Vriendin en een goede fles wijn genieten van deze mijlpaal.

 

Share

Vaarwel aflossingsvrije hypotheek!

Zoals de titel al verklapt, zijn we vanaf deze week verlost van onze aflossingsvrije hypotheek! Met de finish in zicht, kon ik het niet laten om nét voor de vakantie een klein bochtje af te snijden.

In goed overleg met Vriendin hebben we besloten om een aanzienlijk deel van onze buffers in te zetten voor een laatste aflossing. We konden het gewoon niet langer aanzien om de euro’s op de spaarrekeningen te zien wegkwijnen, terwijl we met één druk op de knop verlost konden worden van onze aflossingsvrije hypotheek. De komende maanden zullen we alsnog dit bedrag moeten bijsparen om de buffers weer aan te vullen, dus rationeel gezien is de winst minimaal. Maar mentaal is het wel een lekkere opsteker! Een belangrijke mijlpaal is behaald en we zijn apetrots!

 

80.000,- in acht jaar en zeven maanden
De aflossingsvrije hypotheek hadden we vanaf 2010. Toen we hem afsloten, wisten we wel dat we moesten aflossen, maar de eerste vier jaar losten we één keer per jaar een relatief klein bedragje af. Zo hadden we in 2014 nog maar €5.500,- afgelost.

In 2014 ontvingen we een schenking van familie die het aflosvirus bij ons heeft aangewakkerd. Deze schenking van € 10.000,- was belastingvrij mits hij werd ingezet als aflossing voor de hypotheek. Toen wij zagen hoeveel dit scheelde in de maandlasten en erachter kwamen dat aflossingsvrij helemaal niet zo “vrij” is, besloten we er vaart achter te zetten.

 

Door bewust om te gaan met onze financiën en het maken van een aantal fundamentele keuzes, is het ons gelukt om vanaf de start van 2014 ruim 64.000,- af te lossen. Als je er zo op terugkijkt; een enorm bedrag. Ik heb al eerder beschreven dat ons leven er echt anders uit zou zien als we hadden besloten om dit “gewoon” te consumeren. Als we ervoor hadden gekozen om de “lifestyle-inflation” zijn gang te laten gaan.

 

De winst is meer dan geld alleen
Als we niets hadden afgelost, betaalden we in 2040 nog steeds rente en stonden we nog 80.000,- in de min. Daar staat tegenover dat we ongeveer datzelfde bedrag de afgelopen acht jaar ook prima hadden kunnen uitgeven aan andere dingen. Het “niet uitgeven” is een langetermijninvestering geweest, die zich vanuit een rekenkundig standpunt pas over de heel lange termijn terugbetaald.

Desondanks betaalt het zich nu al uit in vrijheid. Vanaf nu hebben we elke maand minder geld nodig om van rond te komen. Daardoor is het voor ons mogelijk om vanaf volgend jaar allebei een driedaagse werkweek aan te houden. Nu nog met ouderschapsverlof, maar hoogstwaarschijnlijk voor onbepaalde tijd. Naast het praktische en financiële voordeel van aflossen heeft het ons nog veel meer gebracht.

Eigenlijk kan je constateren dat onze interesse in financiële vrijheid is ontstaan in het jaar van de grote schenking (2014). Die eerste grote aflossing was voor ons echt een life-changer. Omdat we ons voornamen om versneld af te lossen, ontstond vanzelf de vraag; hoe zorgen we ervoor dat we aanzienlijk minder uitgeven dan dat er binnenkomt?

Tijdens het leren over budgetmethodes en avonden stoeien met Excel bleek het voor mij persoonlijk een mateloos interessant onderwerp. Ik kwam erachter dat er veel medestanders te vinden waren met dezelfde missie; bloggers, internetfora en ongelofelijk veel boeken over het onderwerp. Alles wat ik kon lezen ging erin als zoete koek. En niet zonder resultaat!

Langzaamaan werden we ons bewust van ons zogenaamde spaarpercentage en werd het een sport om deze elke maand zo hoog mogelijk te krijgen. De echte winst zit in alle inzichten en vrijheid die het ons heeft gegeven.

Als wij dit avontuur niet waren aangegaan had ons leven (en de toekomst) er heel anders uitgezien. Met een huis diep “onderwater” en een hoge levensstandaard maak je namelijk heel andere keuzes. Waarschijnlijk waren we juist méér i.p.v. minder gaan werken. Gingen onze kinderen doordeweeks “gewoon” naar de opvang, of hadden we het zelfs bij één kind gelaten. Je maakt onbewust veel levenskeuzes gebaseerd op je financiële situatie.

Door dit aflossingsavontuur staan we steviger en zelfverzekerd in het leven. We hebben geleerd dat we niet veel nodig hebben om gelukkig te zijn en misschien is dat wel de belangrijkste les.

Op naar de volgende (financiële) uitdaging; maar eerst vakantie vieren en onze buffers weer aanvullen!

Share

Maandelijkse update 06-2018

Van de belastingdienst kregen we afgelopen maand geld terug. Een heel fijn bedrag ter hoogte van € 700,- waardoor we ook deze maand weer een extra aflossing konden doen.  Door alle drukte met de afronding van het schooljaar hebben we geen tijd om geld uit te geven. Hierdoor hebben we naast deze “belastingbonus”  weer een mooi bedrag opzij kunnen zetten. Intussen is deze maand de buitenkant van ons huis weer van een nieuwe verflaag voorzien.

Omdat Vriendin en ik samen in het onderwijs werken, hebben we binnenkort met het hele gezin vijf weken vakantie. Het grootste gedeelte van deze tijd zullen we in Frankrijk zitten en de racefietsen gaan mee! Nog een paar weekjes tentamens nakijken, diploma-uitreikingen, opruimen, voorbereiden en dan instorten op de camping :p .

 

Teruggave belastingdienst
Elke maand krijgen we van de belastingdienst een voorlopige teruggaaf voor onze hypotheekrenteaftrek en inkomensafhankelijke combinatiekorting. Een aantal jaar geleden heb ik besloten om onze aflossingsvrije hypotheek niet meer op te geven bij de voorlopige aangifte. We liepen namelijk tegen het probleem aan dat we door alle aflossingen minder hypotheekrente betaalden dan we hadden aangegeven en dus structureel te veel terugkregen (wat we een jaar later moesten terugbetalen).

Door onze aflossingsvrije hypotheek niet op te geven in de voorlopige aangifte krijgen we de hypotheekrenteaftrek voor dit deel van de hypotheek dus nu pas.

Ik zit eraan te denken om vanaf volgend jaar ook de spaarhypotheek niet meer op te geven, aangezien we op deze hypotheek waarschijnlijk ook extra gaan aflossen. Aangezien het plan nog niet helemaal duidelijk is, besluit ik dat later nog wel.

 

Het huis geschilderd
Doordat we geen vrijstaand huis hebben, zijn we lid van een VVE. De meeste buren in ons “blok” huren van de sociale woningbouw. De sociale woningbouw heeft dus veruit de meeste stemmen in de besluitvorming van de VVE. Gelukkig is dat geen probleem omdat we het gevoel hebben dat er prima naar onze wensen geluisterd wordt. En ergens is het ook wel fijn dat een professionele partij  zich bezighoudt met de onderhoudsbegroting een acquisitie van aannemers. Toch zou je soms wel wat meer invloed willen hebben.

De afgelopen maand is ons huis (in opdracht van de VVE) aan de buitenkant weer helemaal geschilderd. Dat de aannemer gewend is om grote complexen af te werken was te merken. Omdat wij geen directe opdrachtgevers waren, verliep de communicatie (welke dag? hoe laat?) alles behalve soepel. Daarnaast hielden ze geen enkele rekening met onze situatie (kleine kinderen, tussen de middag slaapjes) en begonnen lekker met stijgers opbouwen en afbreken wanneer ze wilden. En dat alles natuurlijk met Hollandse smartlappen op standje tien. Ze hebben het schilderwerk inmiddels netjes achtergelaten, maar ik ben blij dat de klus erop zit!

 

Maandelijkse update: Juni 2018 
Voortgang
Gespaard voor extra aflossing€ 1.517,-
Inleg spaarhypotheek€ 379,-
Inleg beleggingen€ 100,-
Totaal€ 1.996,-
Uitgevoerde extra aflossingen€ 1.000,-
Leningen
Aflossingsvrije hypotheek€ 5.000,-
Spaarhypotheek€ 81.437,-
Totaal€ 86.437,-
Beleggingen
Portefeuille Meesman€ 3.326,-

 

Het einde van de aflossingsvrije hypotheek komt eindelijk in zicht! Nog € 5.000,-, en we zijn voor de rest van ons leven klaar met deze last. De beleggingsportefeuille is in waarde aanzienlijk gestegen ondanks het iets te grote aandeel aan obligaties.

Nu lekker toeleven naar de vakantie. Hieronder even een lekker nummertje om er alvast in te komen:

Share

Kinderbijslag uitgeven aan de kinderen?

Volgende maand komt hij weer binnen; de kinderbijslag. Op de site van de SVB staat “Met de kinderbijslag betaalt de overheid mee aan de kosten die horen bij de opvoeding van een kind”. Deze subsidie voor het onderhouden van kinderen is een lekker extraatje boven op ons eigen inkomen. Als ik eerlijk ben, hebben we dit extraatje helemaal niet nodig. Maar wat doe je met de kinderbijslag als je het niet nodig hebt voor voeding, luiers of kleding? Zet je het op een spaarrekening voor de kinderen? Zie je het als extra inkomen? Ga je ervan op vakantie?

 

Gegarandeerde subsidie voor kinderen
Eigenlijk is het gek dat wij met een bovenmodaal inkomen recht hebben op deze subsidie. Naast de AOW is dit de enige bijslag van de overheid die inkomensonafhankelijk is. De discussie omtrent het wel of niet inkomensafhankelijk maken van de kinderbijslag staat om de zoveel jaar weer eens ter discussie. Ik ga niet te diep in op de politieke discussie, want uiteindelijk is het niet los te zien van het totale belastingsysteem. De gewenste mate van nivellering is afhankelijk van politieke voorkeur en economische overtuiging.

Los van de discussie of dit een eerlijke maatregel is, vind ik het een goede zaak dat mensen met jonge kinderen financieel worden bijgestaan. Vooral gezinnen rond de armoedegrens kunnen deze ondersteuning erg goed gebruiken. Kinderen zijn vaak de dupe van armoede in het gezin.

Maar liefst 1 op de 9 kinderen in Nederland groeit op in armoede. Voor kinderen kan dit betekenen dat er onvoldoende geld is voor voedsel, kleding of een verwarmd huis. Lid zijn van een sportvereniging of muziekschool is geen vanzelfsprekendheid. (kinderombudsman.nl)

 

Schieten met een kanon op een mug
Een groot probleem van deze ondersteuning is dat het in sommige gevallen niet bij de kinderen terecht lijkt te komen. Ouders kunnen immers zelf weten hoe ze dit geld besteden. Gemeentes hebben de afgelopen jaren verschillende plannen gehad om kinderen te helpen door gezinnen “in natura” bij te staan door bijvoorbeeld zwemlessen, een fiets of schoolspullen te kopen. Maar dat blijkt in de praktijk lastig te organiseren. Gemeentes bleken in 2017 niet in staat om het geld op de juiste plek te krijgen.

Hoewel ik het idee van “maatwerk” en “ondersteuning in natura” een mooi idee vind, ben ik bang dat het op grote schaal niet uitvoerbaar is. Maatwerk is gewoonweg te kostbaar. Daarbij denk ik dat de armoedeproblematiek zo divers is dat de benodigde ondersteuning in natura zelden perfect aansluit bij de behoeften van een gezin in nood. Dat wil niet zeggen dat ik niet geloof in maatwerkondersteuning. Dat juist wel! Maar financiële ondersteuning-op-maat voor € 66,- per maand is volgens mij niet te doen.

Voor gezinnen in armoede is een kleine financiële bijdrage gewoonweg niet voldoende. Vaak kampen deze gezinnen met meerdere problemen en individuele zorg en ondersteuning zal altijd noodzakelijk blijven.

Het huidige systeem gaat uit van vertrouwen en ik denk dat dat goed is. Het voelt misschien als schieten met een kanon op een mug, maar ik denk dat het geld in veel gezinnen gewoon gebruikt wordt voor de kinderen, wellicht niet direct, maar zeker indirect. De € 800,- euro per jaar kan net voor wat extra lucht zorgen. En juist omdat het geld niet maandelijks maar per kwartaal wordt uitbetaald, voelt het niet als extra inkomen maar als bonus.

 

Wat doen wij met onze kinderbijslag?
Volgende maand ontvangen we weer €400,- kinderbijslag. Zoals ik al beschreef hebben we het geld niet nodig voor onze kinderen. Ze komen niets te kort, hebben voldoende eten, kleren en speelgoed. Als ze later groot zijn, willen we ze graag financieel ondersteunen bij een eventuele studie of het opstarten van hun leven. Zo proberen we te voorkomen dat ze met een grote schuldenberg starten aan de zogenaamde “ratrace“.

Om er zeker van te zijn dat dit geld uiteindelijk bij onze kinderen terechtkomt, ligt voor de hand om de centen op een spaarrekening zetten op naam van de kinderen. Wij kiezen hier echter niet voor. De lage spaarrente tegenover een lopende hypotheek van 4.9% geeft bij ons de doorslag om het anders aan te pakken.

Vanwege de hoge hypotheekrente kiezen wij er op dit moment voor om de kinderbijslag te gebruiken om extra af te lossen op de hypotheek. Uiteindelijk komt het toch wel bij de kinderen terecht. Door nu onze lasten omlaag te brengen, kunnen we ze later betere financieel ondersteunen.

Hoe gebruiken jullie de kinderbijslag? Zet je het opzij voor de kinderen of heb je een andere bestemming?

Share

Investeringen in obligaties

Voordat ik begon met mijn beleggingsexperiment ben ik mij gaan verdiepen in het onderwerp door verschillende websites en blogs te lezen. Overal kwam ik ongeveer hetzelfde advies tegen: “Zorg ervoor dat een deel van de portefeuille uit (relatief) veilige obligaties bestaat. Hiermee dek je risico’s af”.
Geheel volgens dit advies beleg ik sinds 2016 honderd euro per maand volgens een vaste verdeling in twee indexfondsen en een obligatiefonds. We zijn nu 2,5 jaar verder en ik vond het tijd om de balans op te maken. Hoe heeft het obligatiefonds het gedaan? Sta ik nog steeds achter deze investering?

Eerst volgt er hieronder een uitleg over obligatiefondsen.
Als je al weet wat obligaties zijn; lees dan hier verder.

 

Wat zijn obligaties?
Om te snappen wat een obligatiefonds is, moet je eerst weten wat een obligatie is. Een obligatie is een verhandelbaar schuldbewijs. Overheden en bedrijven verkopen obligaties (schuldenpapier) om geld binnen te halen voor investeringen of aflossingen. Obligaties hebben een looptijd en een rendement. Als de tijd verstrijkt, wordt de obligatie afgelost en het rendement betaald. Omdat je als schuldeiser vooraan in de rij staat bij een eventueel faillissement, wordt dit als een relatief veilige investering gezien. Als aandeelhouder (en deels eigenaar) heb je bij een faillissement meestal pech en ben je je geld kwijt. Daarbij is de kans zeer klein dat een overheid (met AAA status) failliet wordt verklaard.

Een obligatiefonds is een instrument om in meerdere obligaties tegelijk te investeren om zo het risico nog verder te spreiden. De investeerders leggen geld in het fonds en de fondsbeheerder koopt daar obligaties voor. De investeerder heeft dus een aandeel in het fonds en wanneer een obligatie rente opbrengt, wordt zijn aandeel meer waard.

 

De koers van het obligatiefonds
Omdat obligaties vrij verhandelbaar zijn, kan de waarde fluctueren. Als je een bijvoorbeeld een obligatie van tien jaar tegen 4% hebt gekocht en de rente op de financiële markt is na drie jaar gedaald tot onder de 1% procent, dan kan je de obligatie voor meer verkopen dan dat je hem gekocht hebt. Iemand is vast bereid om meer te betalen dan de aanschafwaarde om uiteindelijk 2% of 3% te ontvangen.

Het tegenovergestelde is ook waar; als de rente op de financiële markt stijgt, worden “oude” obligaties met een lage rente minder interessant om aan te schaffen. De “waarde” van de obligatie daalt. Nieuwe obligaties zullen namelijk meer rendement opleveren.

Ook speelt risico een rol. Wanneer het risico op falen van een bedrijf of overheid toeneemt, zal de waarde van een “oude” obligatie afnemen.

 

Obligaties als tegenhanger van aandelen
Het idee van obligaties in de beleggingsportefeuille als tegenhanger van aandelen is het dempende effect van de obligaties. In tijden van ernstige crisis fungeren obligaties vaak als veilige vluchthaven voor investeerders. Hierdoor is de verwachting dat obligaties in tijden van crisis juist in waarde stijgen in plaats van dalen.

Als je moet leven van je beleggingsportefeuille (wat uiteindelijk de bedoeling is van al dat investeren) is het erg vervelend als je aandelen moet verkopen als de markt laag staat. Het is dan prettig als je op dat moment je obligaties kan verkopen, zodat je de investering in aandelen de tijd geeft om te herstellen.

 


Voor- en tegenstanders
De conservatieve belegger houdt van zekerheid en zal daarom graag obligaties in zijn beleggingsportefeuille hebben. Maar daar tegenover zijn er ook genoeg beleggers met zo’n ijzersterk vertrouwen in de aandelenmarkt dat ze obligaties helemaal links laten liggen.

Als je kijkt naar de geschiedenis van de aandelenmarkt heeft de belegger met de meeste aandelen gelijk gekregen. Aandelen brengen historisch gezien veel meer rendement op, maar daar staat natuurlijk ook risico tegenover.

Het doel van obligaties is om (net) iets meer op te brengen dan een spaarrekening en als vangnet te fungeren in tijden van crisis. De afgelopen jaren hebben obligaties nauwelijks rendement opgeleverd. Het was (en is) door alle stimuleringsmaatregelen immers voor banken (en dus ook voor bedrijven) relatief gemakkelijk om aan goedkope leningen te komen.

 

Wel of geen obligaties?
Om zelf een keuze te maken of je obligaties nodig hebt in jouw portefeuille moet je volgens mij naar twee aspecten kijken:

1. De persoonlijke risicotolerantie
Hoe goed kan je er tegen als je de aandelenmarkt ziet dalen of stijgen? Krijg je er slapeloze nachten van? Dan is een obligatiefonds of spaarrekening wat meer voor jou. Heb je stalen zenuwen en kan je accepteren dan jouw investeringen in een paar dagen 40% van hun waarde kunnen verliezen? Dan heb je obligaties misschien helemaal niet nodig.

2. Hoe lang duurt het voordat je structureel geld wil opnemen uit de beleggingsportefeuille?
Als je dicht bij je pensioen zit, of je hebt het geld in de nabije toekomst nodig? Dan is het onverstandig dat een groot gedeelte van de portefeuille uit aandelen bestaat. Je loopt in dat geval extra risico. Bij een beurscrash wordt je namelijk verplicht om aandelen tegen bodemprijzen te verkopen en zie je dus weinig terug van je investering.

Als je spaart voor (vroeg)pensioen wordt vaak geadviseerd om je leeftijd aan te houden als percentage obligaties in de beleggingsportefeuille. Ben je 30 jaar? Dan is 30% procent obligaties een mooi percentage. Als je 65 jaar bent, zou 65% van de beleggingsportefeuille uit obligaties moeten bestaan.

 

Mijn verdeling aandelen/obligaties?
Nadat ik eind 2016 had besloten te gaan experimenteren met beleggen bij Meesman.nl heb ik mij volledig laten leiden door de voorbeeldportefeuilles op hun website. Daar werden verschillende risicocategorieën weergegeven van hoog naar laag. Omdat ik het op dat moment best spannend vond (en eigenlijk niet goed wist wat ik deed), heb ik gekozen voor het profiel matig risico;

 

Verdeling investering bij aankoop 
Indexfonds aandelen wereldwijd40%
Indexfonds opkomende landen10%
Obligatiefonds wereldwijd50%

 

En hoe heeft dat uitgepakt?
In de onderstaande grafiek is goed te zien hoe het obligatiefonds gepresteerd heeft de afgelopen jaren.

Bron: meesman.nl

Erg pijnlijk om te zien dat het obligatiefonds het in deze “bull market” vooral sinds 2016 niet goed gedaan heeft. Sterker nog; het obligatiefonds heeft zijn eigen kosten niet eens kunnen terugverdienen (verlies). In totaal heb ik sinds de start van 2016 in totaal € 1.500,- geïnvesteerd. Op dit moment is deze investering nog maar € 1.470,- waard.

Ouch… Een verlies van € 30,-!

Dit is natuurlijk wel te verklaren; De ECB en de FED zullen hun stimuleringsmaatregelen afbouwen. En door deze dreigende rentestijging worden “oude” obligaties met een laag rendement minder interessant. Deze waarde is terug te zien in de totale waardeontwikkeling van het obligatiefonds.

Ook in mijn eigen portfolio hebben de aandelen het veel beter gedaan dan de obligaties. Hierdoor is de procentuele verdeling tussen obligaties en aandelen op een natuurlijke wijze verschoven. De huidige verdeling ziet er nu zo uit:

 

Verdeling investering 06-2018 
Indexfonds aandelen wereldwijd43%
Indexfonds opkomende landen11%
Obligatiefonds wereldwijd46%

 

Stom?
Was het stom van mij om zoveel obligaties te kopen? Gezien mijn timing wel… Als ik wist wat ik nu weet over de obligatiemarkt, had ik zeker niet voor 50% aan obligaties gekocht. Maar op dat moment paste het wel goed bij mijn persoonlijke risicotolerantie.

En zeg nou zelf; €30,- aan leergeld betalen in 2,5 jaar is nog te overzien. Als ik het op een spaarrekening had gezet, had dat ook niet veel uitgemaakt.

 

Ga ik de verdeling aandelen/obligaties aanpassen?
Ik hoor niet in de categorie beleggers die volledig vertrouwen heeft in de aandelenmarkt. Ik vind dus het een prettig gevoel dat een deel van mijn portefeuille minder gevoelig is voor koerschommelingen en heb er vrede mee dat ik daarmee minder rendement ga halen.

Ik denk dat het verstandig is om op latere leeftijd een hoger percentage van de portefeuille in obligaties te hebben en voel er wel wat voor om dit percentage overeen te laten komen met mijn leeftijd. Dat zou betekenen dat het huidige percentage obligaties in mijn portefeuille veel te hoog is.

Toch heb ik besloten om mijn inleg nog niet aan te passen. Niet omdat ik verwacht dat de obligaties in de nabije toekomst meer gaan opbrengen, maar meer omdat ik verwacht dat de aandelenmarkt ergens in de komende jaren een flinke duikvlucht gaat maken. Ik heb dus het gevoel dat als ik nu de verdeling ga herijken, ik dat precies op het verkeerde moment doe. Daarnaast zorgt de markt er zelf al voor dat er een nieuwe verdeling ontstaat.

Als onze aflossingsvrije hypotheek afgelost is, zal ik waarschijnlijk meer gaan investeren. Ik weet nog niet precies hoeveel en waarin, maar dat is van latere zorg. Ik weet wel dat ik dan niet op zoek ga naar obligaties. Procentueel gezien heb ik meer dan genoeg.

Hoe zit dit bij jou? Heb jij ook obligaties? En welk percentage houd jij aan?

Share

Maandelijkse update 05-2018

Het is de maand van het vakantiegeld. Bij mij gaat het vakantiegeld al jaren direct naar de hypotheek en dit jaar is geen uitzondering. Los van deze vakantiebonus, was het financieel gezien geen beste maand. Met veel vakantiedagen (meivakantie, Pinksteren, Koningsdag en Hemelvaart) stonden er een hoop leuke dingen op het programma. Dan kom je er al snel achter dat al die dagjes “weg” bakken met geld kosten. Je zit meer in de auto, je gaat “even” uit eten en lekkere dagjes naar speeltuin of zwembad zijn ook niet gratis. Gooi daar nog een paar verjaardagen en klusjes bovenop en dan heb je een dure maand.

In totaal heb ik € 250,- meer uitgegeven dan er aan het begin van de maand binnenkwam. Gelukkig heb ik een aardige buffer en heb ik dit direct weer kunnen aanvullen met het vakantiegeld. Het is natuurlijk wel jammer dat het niet gelukt is om binnen het budget te blijven, maar we hebben lekker kunnen genieten van onze vrije dagen en er zijn weer aardig wat klusjes in en rondom het huis gedaan.

Elke maand zetten we € 200,- opzij voor onze vakanties (dit zie je niet in het overzicht omdat ik alleen aflossingen en investeringen laat meetellen voor onze savingsrate). We hadden er natuurlijk voor kunnen kiezen om deze maand iets van deze vakantiepot af te halen. Het was immers vakantie. Maar omdat we niet echt “weg” gegaan zijn hebben we ervoor gekozen om dit niet te doen. En dat is maar goed ook! Deze zomer zijn we van plan om de gehele zomervakantie weg te gaan en kunnen we die reservering dus goed gebruiken.

Ondanks dat we deze maand te veel hebben uitgegeven, is het met het overige vakantiegeld toch weer gelukt om een aanzienlijk bedrag opzij te zetten voor aflossingen en investeringen. Zoveel zelfs dat we bijna het recordbedrag van vorige maand aantikken! Met deze extra aflossing van € 2.000.- gaat het echt niet lang meer duren voordat we van onze aflossingsvrije hypotheek af zijn.

Ook de spaarhypotheek begint eindelijk een beetje te renderen. Hoewel we elke maand € 379,- inleggen, stijgt de waarde van het spaardeel op dit moment met € 430,- per maand. En elke maand stijgt dit bedrag weer een beetje harder (met ongeveer € 1,50). Heel fijn om het rente op rente effect eindelijk (na acht jaar) echt te ervaren!

Maandelijkse update: Mei 2018 
Voortgang
Gespaard voor extra aflossing€ 1.946,-
Inleg spaarhypotheek€ 379,-
Inleg beleggingen€ 100,-
Totaal€ 2.425,-
Uitgevoerde extra aflossingen€ 2.000,-
Leningen
Aflossingsvrije hypotheek€ 6.000,-
Spaarhypotheek€ 81.867,-
Totaal€ 87.867,-
Beleggingen
Portefeuille Meesman€ 3.188,-

Naast het bericht deze maand over “aflosvermoeidheid” is het mij niet gelukt om aan de beloofde drie berichten per maand te komen. Het mooie weer, het familieleven en drukte op het werk (werk stapelt zich gewoon op in de vakantie) waren de belangrijkste redenen. Maar ik ben nog steeds gemotiveerd om drie berichten per maand te schrijven 🙂 . Tot snel!

Share

Aflossen zonder profijt

In de afgelopen acht jaar hebben we de helft van onze hypotheek afgelost. Het aflossen voelt als een lange zware reis, maar dan eentje waarbij je onderweg eigenlijk weinig mooie dingen ziet. Pas aan het einde van de reis wacht er een prachtig vakantieland en voldoende tijd om ervan te genieten. Het vergt veel doorzettingsvermogen en geduld om het doel te bereiken. Wij zijn nu halverwege en het is een mooie tijd om de balans op te maken. In het onderstaande bericht beschrijf ik wat “het aflosavontuur” ons tot nu toe heeft gebracht maar ook wat het ons heeft gekost.

Toen wij in 2010 onze hypotheek afsloten, hadden we nog niet de ambitie om er weer zo snel mogelijk van af te komen. Als dat zo was dan hadden we zeker voor een andere hypotheekvorm gekozen. Wij hebben ons laten leiden door een adviseur en hebben een spaarhypotheek met een aflossingsvrij deel genomen.

Onze hypotheekbedragrenterentevastrentebedragpremie
Spaarhypotheek100.000,-4,8%10 jaar400,-152,82
Aflossingsvrije hypotheek80.000,-4,9%10 jaar326,67-

De maandlasten die hierbij kwamen kijken waren relatief laag (netto 575,- door de hypotheekrenteaftrek). De lage lasten kwamen vooral doordat er op de aflossingsvrije hypotheek niet wordt afgelost en de spaarhypotheek zo gemaakt is dat de kosten heel gelijkmatig over dertig jaar uitgespreid worden.

 

Bevangen door het aflosvirus
Vanaf het begin was het ons wel duidelijk dat we extra moesten aflossen op onze aflossingsvrije hypotheek, maar de eerste paar jaar ging het nog niet zo hard. De verbouwing en de inrichting van het huis stonden bovenaan ons wensenlijstje. Een paar duizend euro per jaar werd er wel afgelost, maar dat was het dan wel. Vooral door het lezen van verschillende blogs en gesprekken met vrienden werd ik aangestoken met het aflosvirus. Bij mij drong het besef door dat de hypotheek schuld met risico was. De maandelijkse betaling voelde als een molensteen en aflossen is de enige manier om er voor altijd vanaf te komen. Gelukkig ging Vriendin hier al snel in mee en hebben we met het oog op de toekomst ons het doel gesteld om zo snel mogelijk meer vrijheid te creëren.

 

Aflossen = opofferen
Al dat aflossen kan niet zonder offers te brengen. Elke euro die je aflost, kan je ook gebruiken om iets leuks te doen. Terwijl vrienden van ons verre reizen maakten, zochten wij het dichter bij huis. De aanschaf van een “nieuwe” (tweedehands) auto werd jaren uitgesteld. En elk jaar moet ik in de lente de verleiding weerstaan om een nieuwe racefiets te kopen. Dit jaar stond ik alweer in de fietsenwinkel een mooi exemplaar uit te kiezen (niet gedaan natuurlijk 😉 ).

Na acht jaar ligt er (ook bij ons) “aflosvermoeidheid” op de loer. Elke maand gaat elke euro die we over hebben naar de gevoelsmatig bodemloze put. Omdat je qua levenstandaard “stil blijft staan” voelt het alsof je geen enkele vooruitgang maakt. Dit is het belangrijkste nadeel als je gebruik maakt van het zogenaamde sneeuwbaleffect.

Het sneeuwbaleffect is een term die gebruikt wordt voor een systeem voor het aflossen van schuld. Bij dit systeem wordt elk bedrag dat je niet meer betaalt aan rente na een aflossing direct gebruikt voor een nieuwe aflossing. Hierdoor wordt het bedrag dat afgelost wordt elke maand groter. Net als een sneeuwbal die van een heuvel rolt.

Het nadeel van dit systeem is dus dat je geen financiële voordelen ervaart van de aflossing. Je blijft immers hetzelfde betalen, maar de schuld wordt wel snel afgelost.

Omdat wij ook gebruik maken van het sneeuwbaleffect en daarbovenop elke salarisverhoging en meevaller inzetten voor extra aflossingen, hebben we in de afgelopen jaren alleen nog maar stijgende hypotheeklasten gehad. Als je aflossingen als hypotheeklast ziet, dan hebben we nog geen enkel voordeel gehad van al het aflossen. In de onderstaande grafiek is dat goed te zien.

Om de grafiek wat minder grillig te maken, heb ik per jaar het totale afgeloste bedrag per jaar verspreid over twaalf maanden. Hierdoor is goed te zien dat we niet minder, maar juist méér zijn gaan betalen in vergelijking tot de eerste jaren.

Als je de aflossing bij de normale kosten optelt, dan zie je dat we in 2018 gemiddeld genomen ruim €2500,- per maand uitgegeven hebben aan onze hypotheek. Een enorm bedrag waar we natuurlijk ook gewoon leuke dingen voor hadden kunnen doen als we netjes onze €575,- per maand zouden blijven betalen.

Wat had ons leven er anders uitgezien als we de afgelopen vier jaar niet zoveel hadden afgelost… De mooiste racefietsen, een schoonmaker in huis, een mooiere auto, verre luxe reizen en elke week uit eten. Voor ruim duizend euro per maand kan je het leven een stuk aangenamer maken. En soms… heel soms… denk ik bij mijzelf; “Wat doen we onszelf aan?”

Dan droom ik over geld en wat we ermee zouden kunnen doen. Lekker uitgeven en nu genieten.

 

Maar dan denk ik aan volgend jaar, hoe fijn het zal zijn om drie dagen te gaan werken. Om vier dagen weekend te hebben! Hoeveel ik geniet van onze kinderen, om ze te zien spelen en te zien groeien. Voor mij is dat onbetaalbaar en deze investering meer dan waard.

Ik moet de eerste ervaren ouder nog tegenkomen die er spijt van heeft dat hij niet genoeg gewerkt heeft.

Ook al hebben we het nog niet gemerkt in de portemonnee, toch hebben we wel degelijk veel voordeel gehad door al het aflossen. Op dit moment hebben we 72.000,- afgelost op het aflossingsvrije deel. Maar doordat de maandlasten gedaald zijn is een deel van de hypotheek afgelost door niet betaalde rente. In totaal is € 5.250,- euro afgelost door het sneeuwbaleffect. Dit bedrag hadden we anders moeten betalen aan rente.

Ook bouwt de spaarhypotheek aanzienlijk sneller waarde op. Dus op papier worden we elke maand steeds rijker (of minder arm), maar de echte klapper komt natuurlijk pas in 2030 als deze hypotheek afloopt.

Het gaat ons lukken om voor het einde van het jaar de laatste 8.000,- van onze aflossingsvrije hypotheek af te lossen. Daarna gaan we het waarschijnlijk wel wat rustiger aan doen. Een vast bedrag per maand bij elkaar sparen voor een extra aflossing op de spaarhypotheek om onze maandlasten te laten dalen. Maar waarschijnlijk niet meer met de intensiteit van de afgelopen vijf jaar. Het recordbedrag van afgelopen jaar gaan we met ons lagere inkomen denk ik toch niet meer halen.

 

Ben je ook van plan om af te lossen? Zorg ervoor dat je jezelf beloont. Beloon jezelf bijvoorbeeld met 1/3e van de rentebesparing. Van elke euro die je minder gaat betalen geef je maandelijks € 0,30 uit aan iets leuks.

In de eerste maand kan je er misschien een snoepje van kopen, maar elke maand zal het bedrag iets stijgen. Na een paar jaar kan je elke maand uit eten of misschien zelfs een weekendje weg. Als je dat niet doet, loop je een ernstig risico op aflosvermoeidheid. Het is een lange saaie reis, je kan er maar beter voor zorgen dat je onderweg iets moois ziet.

Hoe zit dat bij jou? Ben je ook bang voor aflosvermoeidheid? Hoe blijf jij gemotiveerd?

 

Share