Soms hoor je iets wat je al veel vaker hebt gehoord en besef je later pas dat het nergens op sloeg. Zo hoorde ik afgelopen week iemand zeggen: “ga je sparen of nu genieten van je leven?”.

Omdat deze uitspraak zo alledaags is, duurde het even voordat ik adequaat kon reageren op deze valse tegenstelling. Pas dagen later bedacht ik mij waarom deze uitspraak iets met mij deed. En soms is het dan fijn dat je een blog hebt waar je lekker van je af kan schrijven.

 

Valste tegenstelling
Een valse tegenstelling of valse dichotomie is een voorstel tussen twee keuzes, waardoor het lijkt alsof je zou moeten kiezen. Het lijkt alsof maar één van de twee voorstellen waar zou kunnen zijn, maar in werkelijkheid hoef je niet te kiezen of is er een derde optie mogelijk.

 

Sparen versus genieten
Dat we sparen versus genieten niet herkennen als valse tegenstelling is ergens ook wel logisch. Geld uitgeven wordt immers vaak geassocieerd met genieten en als je geld spaart, geef je het niet uit. Maar daarin zit een belangrijke denkfout, want eigenlijk hebben sparen en genieten weinig met elkaar te maken.

Geld uitgeven leidt niet automatisch tot genot.  Stel jezelf de vraag: “Hoe vaak heb je geld uitgegeven aan zaken die frustreren”. Het is niet voor niets dat “ontspullen” en het “minimalisme” regelmatig worden beschreven als een bron van rust, focus en overzicht. Het bezitten van spullen is tijdrovend en heeft vaak het tegenovergestelde effect (frustratie). Spullen gaan kapot of moeten vervangen of onderhouden worden.

Natuurlijk kan iedereen wel iets bedenken wat hij of zij kan kopen wat meer comfort of genot biedt. Soms kan je met geld mooie ervaringen “kopen”, denk bijvoorbeeld aan die mooie reis of vakantie. Maar dit wil niet zeggen dat je geld nodig hebt voor genot. Ook staat méér uitgeven niet gelijk aan méér genot. Ik geniet persoonlijk veel meer van een mooie wandelvakantie in de bergen dan van een week in een vijfsterren hotel.

“Liever een avond thuis met het hele gezin dan een restaurantbezoek met onze twee lieve kleine kinderen”

Als je niet mee gaat in de valse tegenstelling tussen sparen en genieten, zie je al snel dat er een derde optie is. Sparen én genieten én geld uitgeven. Hoeveel geld je uit moet geven om te kunnen genieten is iets heel persoonlijks, maar als we kritisch naar onze uitgaven kijken kom je er al snel achter dat veel van onze uitgaven niet voor meer genot zorgen.

Gezond sparen is op een realistische manier kijken naar wat je niet nodig hebt om gelukkig te zijn. Gezonde keuzes kunnen juist leiden tot hogere besparingen én meer genot.

 

De consumptiemaatschappij
Het onlogische idee dat consumptie gelijk staat aan genot is iets wat ons is aangeleerd. We zijn allemaal gevoelig voor “mode” en hebben allemaal de behoefte om erbij te horen. Hier speelt het voorkomen van schaamte een belangrijke rol.

Het onderstaande nummer WING$ van Macklemore (2011) geeft volgens mij een perfecte beschrijving van de consumptiemaatschappij. Hij beschrijft in zijn nummer het belang van NIKE-schoenen in zijn jongere jaren. Heel herkenbaar! Op mijn middelbare school moest ik ook per se schoenen met een luchtkamer. Werd ik er achteraf gezien gelukkiger van? Niet echt…


Een stuk songtekst uit het nummer (2:30):

“We want what we can’t have, commodity makes us want it
So expensive, damn, I just got to flaunt it
Got to show ’em, so exclusive, this that new shit
A hundred dollars for a pair of shoes I would never hoop in
Look at me, look at me, I’m a cool kid
I’m an individual, yea, but I’m part of a movement
My movement told me be a consumer and I consumed it
They told me to just do it, I listened to what that swoosh said
Look at what that swoosh did. See it consumed my thoughts
Are you stupid, don’t crease ’em, just leave ’em in that box
Strangled by these laces, laces I can barely talk
That’s my air bubble and I’m lost, if it pops
We are what we wear, we wear what we are
But see I look inside the mirror and think Phil Knight tricked us all
Will I stand for change, or stay in my box
These Nikes help me define me, but I’m trying to take mine, off”

 

 

Leven zonder geld
In mijn zoektocht over dit onderwerp kwam ik ook een interview van de VPRO met Carolien Hoogland tegen. Zij heeft in 2010 één jaar zonder geld geleefd. In het interview geeft ze heel duidelijk aan dat ze eigenlijk meer is gaan genieten zonder geld.


Omdat ze van zichzelf geen geld meer mocht uitgeven, moest ze meer deelnemen aan de samenleving. Belangrijke inzichten: Geld is eigenlijk een anonieme en onpersoonlijke waardering. Zonder geld komt er juist echte betrokkenheid tot stand.

Je zou kunnen zeggen dat ze door geen geld uit te geven juist meer is gaan leven.

Je geld of je leven?
Share
Getagd op:                                                                                                                        

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.